در هر حرفه ای که هستید نه اجازه دهید به بد بینی های بی حاصل آلوده شوید و نه بگذارید لحظات تاسف بار ، که برای هر ملتی پیش می آید شما را به یاس و نا امیدی بکشاند . در آرامش حاکم بر آزمایشگاه ها و کتابخانه هایتان زندگی کنید . نخست از خود بپرسید برای یادگیری و خود آزمائی چه کرده ام ؟ سپس همچنان که پیشتر می روید ، بپرسید من برای کشورم چه کرده ام ؟ و این پرسش را آنقدر ادامه دهید تا به این احساس شادیبخش و هیجان انگیز برسید که شاید سهم کوچکی در پیشرفت و اعتلای بشریت داشته اید . اما هر پاداشی که زندگی به تلاشهایمان بدهد یا ندهد ، هنگامی که به پایان تلاش هایمان نزدیک می شویم ، هر کداممان باید حق آنرا داشته باشیم که با صدای بلند بگوئیم: 

من آنچه در توان داشته ام انجام داده ام 

http://zemestun.blogsky.com

پژوهشگران علوم پزشکی می گویند نتایج تحقیقات آنان نشان می‌دهد نوشیدن چای بابونه به طور روزانه به پیشگیری از مشکلات و ناراحتی‌های ناشی از دیابت نوع دوم از قبیل از دست دادن قدرت بینایی یا آسیب‌های وارده به سیستم عصبی و کلیه‌ها کمک می‌کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،   چای بابونه حاوی موادی است که خواص درمانی دارد. در طول هزاران سال، از این چای گیاهی در درمان بسیاری از بیماریها استفاده شده است. چای خوش عطر گیاهی بابونه برای آرامش و تسکین اعصاب مصرف می شود. پیشتر عقیده بر این بود که آثار تسکین دهنده چای به دلیل خواص ضدالتهابی آن است.

محققان در یک پژوهش جدید به موش‌های آزمایشگاهی مبتلا به دیابت، عصاره بابونه خوراندند.

این تحقیق نشان داد که مصرف روزانه بابونه، می‌تواند سطح قند خون را در مبتلایان به دیابت تا ۲۵درصد کاهش دهد. طبق یافته‌های جدید، با مصرف روزانه چای بابونه همراه با غذا، از بروز بسیاری از عوارض جدی دیابت پیشگیری کنید.

محققان، طی این تحقیق، به موش‌هایی که مبتلا به دیابت نوع ۲ بودند به مدت سه هفته ، هر روز مقدار معینی، عصاره بابونه دادند و به این نتیجه رسیدند سطح قند خون آن‌ها تا ۲۵% کاهش پیدا کرده است وطبق این بررسی، محققان بر این باورند که مصرف چای بابونه همراه با غذا، برای انسان نیز فواید مشابهی را در بر خواهد داشت.

پس از مدتی معلوم شد که ظاهرا عصاره این گیاه می‌تواند سطح قند خون را پایین آورده و فعالیت آنزیمی که مربوط به افزایش ناراحتی‌های ناشی از دیابت است، متوقف کند.

با این حال پژوهشگران

پژوهشگران علوم پزشکی گونه جدیدی از پشه را در آفریقا کشف کرده اند که احتمالا عامل اصلی مالاریا است. این پشه بیشتر در خارج از خانه زندگی می کند و بنابراین از سمپاشی درون ساختمان جان سالم به در می برد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  محققان مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه در پاریس که به جمع آوری پشه های تالاب های نزدیک دهکده های بورکینافاسو در غرب آفریقا می پردازند، اظهار کرده اند که نوعی پشه از زیرگروه آنوفل گامبیائه را شناسایی کرده اند که شباهتی با انواع ثبت شده پیشین ندارد.

این پشه که گاندری نام گرفته، بسیار مستعد عفونی شدن با انگل مالاریاست و از آن جاکه به ماندن در فضای خارجی بیشتر از فضای داخلی تمایل دارد، پس از نیش زدن و مکیدن خون انسان در آرامش استراحت می کند و بنابراین می تواند از سموم و موادی که برای کنترل مالاریا در محیط های بسته به کار می رود، دوری کند.

مالاریا نوعی بیماری عفونی است که توسط پشه ها منتشر می شود و نیمی از جمعیت جهان را تهدید می کند. بیشتر قربانیان این بیماری کودکان زیر پنج سال در مناطق فقیر کشورهای جنوب صحرای آفریقا هستند.

دانشمندان هنوز نتوانسته اند مشخص کنند که این گونه جدید پشه مسئولیت انتقال چه میزان مالاریا را بر عهده دارد، اما بیشترین هراس آنها از این است که شاید این گونه جدید، عامل اصلی مالاریا باشد، چراکه علاقه ویژه ای به خوردن خون انسان دارد و همین عامل به تنهایی می تواند به سرعت بیماری را به جمعیت منتقل کند.

دانشمندان فرانسوی در مقاله خود که در مجله ساینس به چاپ رسیده، گفته اند این پشه تازه کشف شده شبیه هیچ کدام از پشه های پیشین نیست و از نظر تکاملی بسیار جوان تر از سایر گونه هاست.

گاندری هم از نظر کیفیت عملکرد و هم از نظر ژنتیکی با سایر گونه های آنوفل متفاوت است که احتمالا به این دلیل است که نمونه های پیشین از فضاهای داخلی محل زندگی انسان ها انتخاب شده بودند.

سازمان جهانی بهداشت (WHO) که خواستار تحقیقات سریع تر و ساخت داروهای جدید ضد مالاریا شده، سال گذشته اعلام کرده بود که در صورت سرمایه گذاری گسترده، جامعه بین المللی تا سال ۲۰۱۵ مرگ ومیر توسط بیماری مالاریا را متوقف خواهد کرد، اما با کشف این نمونه های جدید ظاهرا جنگی پایان ناپذیر علیه این بیماری ادامه خواهد داشت.

منبع:

سایت پزشکان بدون مرز

پژوهشگران علوم پزشکی در دانشگاه استنفورد  می گویند: گرچه میزان احساس درد و چگونگی پاسخ به آن تا حد زیادی به وضعیت جسمی ، روحی و فرهنگی افراد بستگی دارد  . اما نگاه کردن به تصویر کسی که دوستش دارید موجب کاهش درد تا ۴۴ درصد می‌شود.

 به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، درد یک احساس پیچیده است که اغلب اجزاى روحى را نیز در بردارد. وجود گیرنده هاى احساس درد و انتقال بدون اختلال این حس به سیستم عصبى مرکزى، پیش شرطهاى داشتن درد، میباشند. در دردهاى مزمن، عوامل بیولوژیکى، فیزیکى و اجتماعى بر روى یکدیگر تاثیرات متقابل میگذارند. 

دانشمندان دانشگاه استنفورد با بررسی های مختلف، به شواهد مستقیمی درباره پیوند احساس دلبستگی عاطفی با کاهش درد در بیمار دست یافتند.

محققان دریافتند تصویر فرد مورد علاقه بیمار به کاهش میزان درد در مناطق پردازش مغز، و  تاثیر داروها و مخدرها کمک می‌کند.

در این آزمایش، مغز افراد عاشق که به تصویر محبوب خود نگاه می‌کردند با اسکن‌های ام.‌آر.آی بررسی شد، در حالی که سطوح مختلف درد ناشی از سوزش هم در پوست آنها اعمال می‌شد.

دانشمندان دریافتند که به طور میانگین میزان درد در این افراد بین ۳۶ تا ۴۴ درصد بود در حالی که با نگاه کردن به فرد یا تصویری که دوست داشتند فقط  ۱۳ درصد اظهار ناراحتی شدید کردند.

به گفته محققان بی‌دردی ناشی از احساس علاقه بیشتر با جنبه‌های ابتدایی‌تر مغز در ارتباط است.

 با توجه به این یافته‌ها انسان می‌تواند تا حدود زیادی با درد خود کنار بیاید.

طبق تعریف رسمى انجمن بین المللى مطالعات علمى در این مورد، “درد، یک درک و تجربه ناخوشایند است، که بر اثر یک صدمه دیدگى بوجود آمده و یا به بروز آسیبى منجر خواهد شد ، یا اینکه به این صورت احساس میشود.” بنابراین درد، آن چیزیست که بیماران احساس میکنند.

منبع:

سایت پزشکان بدون مرز

 این متخصصان می‌گویند که سلولهای ماهیچه‌ای بدست آمده از بدن بابونها را می‌توان برای پرورش و تولید سرخرگ‌های خونی جدید انسانی مورد استفاده قرار داد.

به گزارش ایسنا، این سرخرگ‌های جدید برای درمان بیمارانی که عروق آنها بر اثر ابتلا به بیماریها آسیب دیده است قابل استفاده خواهد بود.

متخصصان دانشگاه پیترزبورگ تاکید کردند که این روش در حال حاضر روی حیوانات آزمایشگاهی کوچکتر مورد آزمایش قرار گرفته و نتایج امیدوارکننده‌ای داشته است. روش جدید بویژه برای بیماران مبتلا به امراض عروق کرونری و یا چاقی مفید خواهد بود.

این درحالی است که در حال حاضر بیماران مبتلا به آسیب دیدگی عروق، وابسته به پیوند سرخرگ‌های خونی از سایر قسمت‌های بدنشان هستند و به گفته دکتر یادونگ وانگ، استاد زیست مهندسی در دانشگاه پیترزبورگ، در حال حاضر تقاضا برای پیوند سرخرگی در جهان بسیار زیاد است.

با این روش جدید دانشمندان می‌توانند میلیونها سلول را برای انجام مطالعات آزمایشگاهی فقط از یک نمونه کوچک بافتی از بدن بابون بدست آورند و بنابراین نیازی به قربانی کردن بیشتر حیوانات آزمایشگاهی نخواهد بود.

منبع:همشهری

(به مناسبت روز جهانی مبارزه با ایدز)

هر ساله، اول دسامبر (مصادف با 10 آذر 1388) "روز جهانی مبارزه با ایدز" نام دارد.

ویروس ایدز را می‌توان مشهورترین ویروس تاریخ بشر دانست. دانشمندان در مورد این ویروس تحقیقات متعددی انجام داده‌اند، ولی با وجود اطلاعات فراوانی که به دست آمده، تا کنون واکسن موثری علیه آن شناخته نشده است. سرانجام پس از 15 سال آزمایش و خطا در این زمینه، دانشمندان موسسه تحقیقاتی scripps و IAVA خبرهای جدید و امیدوارکننده‌ای در مورد واکسن ایدز منتشر ساختند.

این موسسات دو پادتن مهم علیه ویروس ایدز کشف کرده‌اند. به گفته دانشمندان احتمال ساخت واکسن ایدز با استفاده از این پادتن‌ها بسیار بیشتر از گذشته شده است. البته در گذشته پادتن‌های دیگری هم برای ویروس ایدز پیدا شده بودند، ولی به نظر می‌رسد قدرت این دو پادتن جدید برای مقابله با ویروس، 10 برابر بیشتر از انواع دیگر باشد. به این ترتیب دانشمندان چند قدم دیگر به ساخت واکسن این بیماری نزدیک شده‌اند.

ویروس ایدز گونه‌های بسیار متعددی دارد. تقریبا هر قاره‌ای با گونه خاصی از ویروس احاطه شده است. جالب اینجاست که این پادتن‌های جدید علیه همه گونه‌های ویروس ایدز قدرت مقابله دارند. همین نکته باعث شده است این پادتن‌ها گزینه‌های اصلی برای تولید واکسن ایدز باشند. واکسن اوریون، سرخجه و اکثر واکسن‌های معروفی که در دوران کودکی تزریق می‌شوند، همه با روشی مشابه عمل می‌کنند. آنها با تحریک سیستم ایمنی، موجب ساخت پادتن در بدن علیه ماده موجود در واکسن می‌شوند. پادتن ماده‌ای است که در سلول‌هایی از سیستم ایمنی بدن موسوم به سلول B ساخته می‌شود.

دنیس برتون، محقق و عضو موسسه scripps است. به گفته برتون از میان 162 گونه مختلف ویروس ایدز، 120 تا 130 تای آنها توسط این دو پادتن جدید خنثی می‌شوند. گرچه آنها روی همه انواع ویروس ایدز به طور کامل موثر نیستند، اما از بین بردن 80 درصد از گونه‌ها، آن هم توسط تنها یک نوع پادتن بسیار امیدوارکننده است.

از زمان پیدایش ایدز تا کنون همیشه مهم‌ترین مشکل برای دست‌اندرکاران ساخت واکسن ویروس ایدز، تغییر سریع گونه ی این ویروس بوده است. این جهش‌های ناگهانی در ژنوم ویروس ایدز باعث شده  است که بخش ثابتی در ویروس برای هدف قرار گرفتن توسط واکسن پیدا نشود.

در سال 2007 کمپانی مرک قول ساخت واکسنی موثر علیه ویروس ایدز را داده بود، اما این پروژه شکست خورد. افرادی که واکسن ساخته شده به آنها تزریق شده بود در برابر ویروس ایدز ایمنی پیدا نکردند و بدتر از آن احتمال عفونت آنها با ویروس نسبت به افراد عادی افزایش پیدا کرد. علت موفق نبودن کمپانی مرک هنوز مشخص نشده است. کمپانی مرک برای حمل پروتئین‌های ویروس ایدز که قادر به تحریک سیستم ایمنی بدن باشند، از ویروس غیرفعال سرماخوردگی استفاده کرده بود. بعضی محققان معتقدند همین ویروس سرماخوردگی باعث شکست پروژه شد. به عقیده آنها چون بدن اکثر افراد معمولا با ویروس سرماخوردگی تماس دارد، نوعی مقاومت نسبت به این ویروس در بدن آنها به وجود می آید. به دلیل همین مقاومت، سیستم ایمنی، واکنشی به ورود ویروس سرماخوردگی و ملحقات آن نشان نداد.

با توجه به این تجربه ی ناموفق، این بار گروه برتون تصمیم به ساخت واکسن با روشی متفاوت گرفت. مرک و همه تیم‌های قدیمی‌تر که اقدام به ساخت واکسن کرده بودند، سعی داشتند بخشی از ویروس ایدز را شناسایی کنند که پاسخ سیستم ایمنی بدن را برمی‌انگیزد. ولی اعضای گروه برتون به جای این روش ناموفق، شروع به جمع‌آوری همه پادتن‌های ضدویروس ایدز کردند. این گروه تصمیم گرفت با هر روشی که امکان‌پذیر است، سیستم ایمنی را مجبور به ساخت این پادتن‌ها کند. گروه برتون برای پیدا کردن موثرترین پادتن‌ها از روش‌های محاسباتی و بیولوژیک خاصی استفاده کرد. با این روش‌ها، توالی ژنوم ویروس کاملا نقشه‌برداری شد. همچنین سرم خون 1800 فرد آلوده به ویروس ایدز از سراسر جهان را جمع‌آوری کردند. سپس این نمونه‌های آلوده در مواجهه با سلول های B قرار گرفت. در پایان نتایج بسیار جالبی به دست آمد. سلول‌های B قادر به خنثی کردن تعداد محدودی از گونه‌های ویروسی بودند، اما پس از مواجهه با ویروس، دو پادتن توسط سلول‌های ایمنی شناخته شدند که اثرگذاری فوق‌العاده‌ای از خود نشان دادند.

دکتر آنتونی فوسی، رییس موسسه ملی بیماری‌های عفونی و آلرژی آمریکا معتقد است که یافتن پادتن‌های موثر در محلی غیر از سرم افراد آلوده به ویروس کاری بسیار تحسین ‌برانگیز است، اما او دو سوال مهم را نیز طرح می‌کند:

اولا چرا که این پادتن‌ها ضد همه انواع ویروس ایدز ساخته نمی‌شوند؟ و ثانیا چرا این پادتن به طور طبیعی در خون همه افراد وجود دارند؟

البته پاسخ قطعی به این سوالات مشکل است، ولی محققان فرضیه‌هایی در این مورد عنوان کرده‌اند. ممکن است ویروس ایدز این توانایی را داشته باشد که خود را از سلول‌های B مخفی کند. این ویروس بخش‌هایی از ژنوم خود را تحت محافظت بیشتری قرار می‌دهد. البته طبیعتا بخشی که مراقبت بیشتری روی آن باشد آسیب‌پذیرتر خواهد بود. همین مخفی ماندن باعث می‌شود بدن انسان پادتنی علیه آن بخش تولید نکند. به هر ترتیب، در تحقیق گروه برتون پادتن‌ها علیه ژنوم بدون پوشش ویروسی تولید شدند. اگر واکسن جدیدی بر همین اساس ساخته شود احتمالا با تحریک سیستم ایمنی بدن موجب صف‌‌آرایی قدرتمندی از پادتن‌ها علیه ویروس ویروس ایدز خواهد شد.

این کشفیات جدید موجب تغییر عقیده محققان در زمینه ساخت واکسن ایدز شده است. نحوه مقابله این پادتن‌ها با ویروس ایدز از نظر آزمایشگاهی کاملا روشن و اثبات شده است. پادتن‌ها با جلوگیری از اتصال ویروس ایدز به سلول‌ ایمنی، مانع تغذیه ی ویروس می‌شوند و همین امر موجب مرگ ویروس می‌شود. اما گام بعدی برای ساخت واکسن موثر جور کردن صحیح پروتئین‌های ویروسی است که قادر به تحریک سیستم ایمنی برای ساخت این پادتن‌ها باشند. دکتر ست برکلی یکی از اعضای گروه IAVI می‌گوید حالا که پادتن موثر پیدا شده است، باید چند قدم به عقب برگشت و سیگنال تولید کننده این پادتن را پیدا کرد. سپس می‌توان این سیگنال را تولید کرد و به شکل واکسن مورد استفاده قرار داد.

شناسنامه ای برای ایدز

حوالی سال 1980 بود که پزشکان در قاره آفریقا با شیوع بیماری کشنده‌ای مواجه شدند. این بیماری موجب ضعف پیشرونده و تدریجی در بدن فرد بیمار می‌شد. نهایتا عفونت‌های شدید و غیرقابل کنترلی در بدن فرد بیمار به‌وجود می‌آمد و پایان این بیماری، مرگ بود. این بیماری در زنان محلی آفریقا "SLIM" نام‌گذاری شد. معنی "اسلیم"، مرگ در اثر تحلیل تدریجی بدن است.

در همین زمان قاره آمریکا هم با بیماری مشابهی مواجه شد. عفونت ریوی نادری در کالیفرنیا و نیویورک شایع شد و مرگ و میر زیادی به وجود آورد. همچنین آمار ابتلا به کاپوسی سارکوما در هم‌جنس‌گرایان نیویورک افزایش پیدا کرد. کاپوسی سارکوما از انواع خو‌ش‌خیم‌تر سرطان است که در سالمندان و مبتلایان به نقص ایمنی دیده می‌شود. درسال 1982 در آمریکا این بیماری "سندرم نقص ایمنی اکتسابی" یا AIDS نامیده شد. دو سال بعد بود که رابرت گالو، سرپرست یک گروه محقق آمریکایی اعلام کرد گروه او عامل بیماری AIDS را شناسایی کرده است. این عامل بیماری‌زا، همان ویروسی است که امروزه HIV خوانده می‌شود.

ردپای شامپانزه

نشریه نیچر در سال 1999 مقاله تکان‌دهنده‌ای را چاپ کرد. مقاله حاوی نظریه‌ای علمی بود که مورد حمایت کارشناسان این رشته قرار گرفت. بر اساس این نظریه، ویروس عامل بیماری ایدز از طریق شامپانزه به انسان منتقل شده است. البته این انتقال در اثر تغذیه از گوشت حیوانات آلوده به ویروس بوده است.

گینه بیسائو منطقه‌ای واقع در غرب آفریقا محلی است که این نقل و انتقال در آن صورت گرفته است. البته خود شامپانزه هم دو نوع ویروس را از میمون‌هایی به نام مانگابی دماغ قرمز و گونه‌ای دیگر به نام دماغ خال‌دار گرفته است. این ویروس‌ها در بدن شامپانزه تبدیل به گونه‌ای جدید شده‌اند و نهایتا با ورود به بدن انسان تبدیل به HIV ،همان عامل سندرم نقص ایمنی اکتسابی یا AIDS شده‌اند.

با درود و سلام بر پیامبر اکرم(ص) آخرین هدایتگر متصل به وحی که چگونگی رسیدن به جایگاه رفیع انسانیت را بر بشریت آموخت و همه هدایتگرانی که در ادامه این راه مقدس کوشیده‌اند.

 مقدمه:

علم تغذیه دام و طیور همگام با سایر علوم در حال پیشرفت بوده واستفاده از فناوریهای جدید امکان ارایه سیستم‌ها وروشهایی به مراتب پیچیده‌تر را در این زمینه فراهم آورده است.

تاریخچه:

کشف جداسازی بسیاری از ویتامین‌ها در ابتدا با استفاده از موشهای صحرایی تغذیه شده با جیره‌های متشکل از پروتئین‌ها، چربیها، کربوهیدارتها و نمکهای معدنی خالص حاصل گردید.

اگر چه کشف ویتامین‌ها به آغاز قرن بیستم باز می‌گردد، اما رابطه برخی بیماریها با کمبودهای جیره‌ای از مدتها پیش از این مشخص شده است. در سال 1735 یک پزشک نیروی دریایی بریتانیا به نام لیند، با انتشار مقاله‌ای در مورد اسکوروی(اسکوربوت) ثابت نمود که می‌توان با وارد نمودن سالادها و میوه‌های تابستانی در رژیم غذایی از بروز این بیماری در انسان جلوگیری نمود.

ایجکمن در اواخر قرن نوزدهم دریافت که عارضه بری‌بری، بیماری رایج در خاور دور را می‌توان به وسیله افراد بیمار با دانه برنج سبوس‌دار به جای برنج صیقل شده درمان نمود.

الف: ویتامینهای محلول در چربی:

1- ویتامین (آ)-A:

منابع:

این ویتامین در کبد تجمع می‌یابد وبنابراین، کبد منبع خوب از آن است. ذرت زرد، گراس خشک، روغن کبد ماهی، زرده تخم مرغ و چربی شیر نیز منابع خوبی برای این ویتامین هستند

علایم کمبود:

1-    کاهش دید یا بیماری شبکوری

2-    در گاو بالغ کمبود باعث زبر شدن مو و فلس‌دار شدن پوست می‌شود.

3-    آب آوردگی چشم ونرمی قرینه می‌شود.

4-    در میشها باعث تولد بره‌های ضعیف یا مرده می‌شود.

5-    کمبود در طیور تلفات را بالا می‌برد: تاخیر در رشد، پرهای نامرتب و عدم تعادل، کاهش تولید تخم،

2- ویتامین(د)D:

منابع:

بندرت در گیاهان یافت می‌شود. روغن کبد ماهی و زرده تخم مرغ منبعی خوب است. شیر تابستانه غنی‌تر از شیر زمستانه است.

علایم کمبود:

1-    در حیوان جوان نرمی استخوان

2-    در گاوهای جوان تورم زانوها.

3-    در طیور باعث نرم و ارتجاعی شدن استخوانها منقار می‌شود.

4-    کاهش تخم و کیفیت پوسته تخم مرغ.

2- ویتامین(ی)E:

منابع:

علوفه سبز منابع خوبی از این ویتامین است. گراسهای جوان، دانه‌های غلات، ولی فرآورده‌های حیاونی منابع نسبتا فقیری از این ویتامین هستند.

علایم کمبود:

1-    در حیوانات مزرعه کمبود باعث تخریب ماهیچه می‌شود.

2-     ماهیچه پاها ضعیف می‌شود،دام قادر به برخاستن نیست.

3-    کمبود طیور تحلیل ماهیچه‌ای. ماهیچه سینه تحت تاثیر قرار می‌گیرد. جوجه قادر به راه رفتن نیست، ترش آب زیر پوست،

4- ویتامین(ک)K:

منابع:

در بیشتر گیاهان پر برگ وسبز وجود دارد، یونجه، کلم، زرده تخم مرغ.

علایم کمبود:

1-    در گاو عارضه به نما شبدر شیرین ایجاد می‌کند که باعث کم خونی در دام میشود.

2-    در جوجه‌ها کم خونی، دیر لخته شدن خون که با خونریزی باعث مرگ جوجه میشود،

ب: ویتامینهای محلول در آب:

 تمام ویتامینهای این گروه می‌توانند به وسیله فعالیت میکروبی در شکمبه ساخته شوند.

1- تیامین(ب1)B1:

منابع:

تیامین بطور گسترده‌ای در خوراکها وجود دارد و لایه‌های خارجی دانه‌ها، گیاهک و بخشهای در حال رشد ریشه‌ها، برگها و جوانه‌ها تجمع می‌باید.

منابع حیوانی: زرده تخم‌مرغ، کبد، کلیه و ماهیچه.

علایم کمبود:

1-از دست رفتن اشتها.

2- لاغری.

3- ضعف ماهیچه‌ای.

4- در جوجه‌ها کاهش اشتها لاغری، عقب رفتن سر، تخریب اعصاب و فلجی.

2- ریبوفلاوین(ب2(B2):

منابع:

در تمام مواد زیستی یافت می‌شود. این ویتامین می‌تواند به وسیله همه گیاهان سبز، مخمرها، قارچها و بیشترباکتری‌ها ساخته شود،

منابع غنی: مخمر، کبد، شیر(بخصوص آب پنیر) ومحصولات سبز پر برگ. دانه‌های غلات ازاین نظر منابعی فقیر هستند.

علایم کمبود:

اشتهای کم و در نتیجه آن تاخیر در رشد، استفراغ، جوشهای پوستی و ناهنجاری چشمی.

در جوجه‌ها: عارضه پیچیدگی وفلج پنجه پا.

در مرغهای مادر: کاهش جوجه‌درآوری ناهنجاریهای جنینی.

در گوساله‌ها و بره‌های: از دست دادن اشتها، اسهال و زخمهای گوشه‌های دهان.

3-نیکوتین آمید:

منابع:

کبد، مخمر، و کنجاله‌های بادام زمینی و آفتابگردان.

علایم کمبود:

در مرغها: باعث ناهنجاریهای استخوانی، نقص در پر درآوری و التهاب دهان و بخش فوقانی مری می‌شود.

4- ویتامین(ب6(B6):

منابع:

مخمر، حبوبات،دانه‌های غلات، کبد و شیر از این نظر منابع غنی هستند.

علایم کمبود:

در جوجه‌ها حرکتی تشنجی، در پرندگان بالغ قابلیت جوجه‌درآوری و تولید تخم بطور نامطلوبی تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

به علت فراوانی گسترده این ویتامین بروز کمبود این ویتامین در حیوانات مزرعه بعید به نظر می‌رسد.

5- ویتامین اسید پنتوتنیک:

منابع:

کبد، زرده تخم مرغ، بادام زمینی، نخودها، مخمر و ملاس‌ها. دانه‌های غلات و سیب‌زمینی‌ها نیز منابع خوبی از ویتامین هستند.

علایم کمبود:

در جوجه‌ها رشد به تاخیر افتاده و التهاب پوستی رخ ‌می‌دهد.

در پرندگان بالغ قابلیت جوجه‌درآوری کاهش می‌یابد.

6- ویتامین اسید فولیک:

منابع:

گیاهان با برگ سبز، غلات و کنجاله دانه‌های روغنی.

اما به وسیله رطوبت و بخصوص در دماهای بالا براحتی تخریب می‌شود.

علایم کمبود:

نشانه‌های کمبود متعددی در جوجه‌ها و بوقلمونهای جوان شامل رشد ضعیف، کمخونی، تکامل ضعیف استخوان و قابلیت جوجه‌درآوری ضعیف گزارش شده است.

7-ویتامین بیوتین:

منابع:

بطور گسترده‌ای در خوراکها پراکنده بوده و کبد، شیر، مخمر، دانه‌های روغنی و گیاهان سبز از این نظر منابعی غنی هستند.

علایم کمبود:

در طیور کمبود بیوتین باعث کاهش رشد، تورم پوستی، ناهنجاری‌های استخوان پا، پاهای ترک‌دار، پردرآوری ضعیف و عارضه کبد و کلیه چرب می‌شود.

8-ویتامین کولین:

منابع:

گیاهان سبز پر برگ، مخمر، زرده تخم مرغ و غلات منابع غنی از کولین هستند.

علایم کمبود:

کندی رشد وتجمع چربی در کبد و در رفتگی زردپی پا در جوجه‌ها.

9-ویتامین (ب12(B12):

منابع:

منابع اصلی این ویتامین غذاهای با منشا حیوانی بوده و بویژه کبد منبعی غنی است.

علایم کمبود:

عموماً تاثیر کمبود این ویتامین بر حیوانات بالغ نسبت به حیوانات جوان در حال رشد کمتر است. در حیوانات جوان، رشد بشدت به تاخیر افتاده ومیزان تلفات افزایش می‌یابد.

در طیور صدمات کلیوی ایجاد می‌شود.

10-ویتامین (ث(C):

منابع:

میوه‌های مرکبات و گیاهان سبز پر برگ منابعی شناخته شده از ویتامین هستند.

علایم کمبود:

حالت اسکوروی که با ادم لاغری واسهال مشخص می‌گردد. اختلال در تشکیل کلاژن باعث بروز نواقص ساختمانی در استخوان، دندانها، غضروف، بافت‌های پیوندی وماهیچه‌ها شده، مقاومت در برابر عفونت کاهش می‌یابد.

منبع:کتاب نغذیه دام مک دونالد